عبد الحسين بينش
60
آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي )
تصوير شماره 1 مدينه ، خانه پيامبر ، ديد سه بعدى در نگاه مسلمانان مسجد بنايى معمولى كه عناصر گوناگون معمارى تنها به منظور ايجاد زيبايى - همچون ديگر بناها - در كنار هم قرار گرفته باشد نيست ، بلكه مسجد نخستين تجليگاه معمارى قدسى است . پروردگار تمام طبيعت بكر ، اين شاهكار كامل فعل خلاقهاش را خلق كرد و آن را جايگاه پرستش براى مسلمانان قرار داد و بر اسلام ، دين نخستين ، روا شمرد تا به طبيعت ازلى به عنوان عبادتگاه خويش بازگردد و اين چنين ، آخرين پيامبر خود را از ساير پيامبران متمايز ساخت . معمارى قدسى اسلام پيش از هر چيز در وجود مسجد متجلى است كه پروردگار آن را به مثابهء خانهء هميشگى مسلمانان براى عبادت تعيين كرد . مسلمانان با نماز گزاردن در مسجد سنتى ، به تعبيرى به آغوش طبيعت بازمىگردند . اين ارتباط فقط بيرونى نيست بلكه از طريق پيوند درونى ، مسجد را به اصول و ريتمهاى طبيعت مربوط كرده و فضاى مسجد را با آن فضاى مقدس خلاقيت ازلى متحد مىسازد . طبيعت بكر توانسته در برابر حملات انسان پرومتهدار دوام آورد ، در « حضور الهى » كه آرام مىبخشد و در عين حال موجب وحدت روح مىشود ، گسترش يافته و همچنان گسترش مىيابد . معمارى قدسى اسلام ، به واسطهء فرمان الهى كه طبيعت را عبادتگاه مسلمانان قرار داده است ، به گسترش طبيعت مخلوق پروردگار در چهارچوب محيط مصنوع دست انسان تبديل مىشود . معمارى قدسى اسلامى از اين طريق در وحدت ، در هم تنيدگى ، هماهنگى و آرامش طبيعت ، حتى در حيطهء شهرهاى بزرگ و كوچك